Monday , 25 September 2023

Δεκαπενταύγουστος: Πώς γιορτάζεται στη Βόρεια Ελλάδα το «Πάσχα του καλοκαιριού»

Για τον περισσότερο κόσμο ο Δεκαπενταύγουστος έχει χαρακτηριστεί ως το… Πάσχα του καλοκαιριού. Η Κοίμηση της Θεοτόκου γιορτάζεται με μεγάλη λαμπρότητα σε όλη την Ελλάδα, ενώ πολύς κόσμος εγκαταλείπει τα αστικά κέντρα για να γιορτάσει τη μέρα της χριστιανοσύνης στις ιδιαίτερες πατρίδες του ή σε περιοχές που αναβιώνουν πατροπαράδοτα έθιμα.

Τα έθιμα σε διάφορες «γωνιές»
Πολλά είναι τα έθιμα που διατηρούνται μέχρι σήμερα και αναβιώνουν στις 15 Αυγούστου σε όλες τις… γωνιές τις Ελλάδας. Με ιδιαίτερη λαμπρότητα γιορτάζεται η Παναγία στη Βόρεια Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα:

Στην Ημαθία (Καστανιά) – Παναγία Σουμελά

Χιλιάδες πιστοί κυρίως ποντιακής καταγωγής συρρέουν από όλη την Ελλάδα αλλά και από το εξωτερικό κάθε χρόνο στις εκδηλώσεις που γίνονται στην Παναγία Σουμελά, την ιστορική εκκλησία που βρίσκεται στις πλαγιές του Βερμίου, κοντά στο χωριό Καστανιά. Η εκκλησία κτίστηκε το 1951 από τους πρόσφυγες του Πόντου, στη μνήμη της ιστορικής ομώνυμης Μονής, τα ερείπια της οποίας βρίσκονται στο όρος Μελά, κοντά στην Τραπεζούντα του Πόντου. Εδώ φυλάσσεται η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, που είναι φιλοτεχνημένη από τον Ευαγγελιστή Λουκά. Στο αποκορύφωμα της μεγάλης γιορτής της χριστιανοσύνης, ποντιακά συγκροτήματα από την Μακεδονία προσφέρουν μοναδικές στιγμές με παραδοσιακούς χορούς, τραγούδια και γλέντι.

Στην Κοζάνη (Σιάτιστα) η Παναγία Μικρόκαστρου
Στη Δυτική Μακεδονία, στη Σιάτιστα, το έθιμο των καβαλάρηδων προσκυνητών έρχεται από την τουρκοκρατία, όταν αποτελούσε μια ευκαιρία στους σκλαβωμένους Έλληνες να δείξουν τη λεβεντιά και την επιθυμία τους για τη λευτεριά. Στις 14 και 15 Αυγούστου όλη η Σιάτιστα δονείται στους ρυθμούς των χάλκινων και του ασταμάτητου γλεντιού. Την παραμονή της γιορτής στις πλατείες Χώρας, Γεράνειας και στη γειτονιά του Μπούνου συγκεντρώνονται παρέες καβαλάρηδων, οι οποίοι παρασύρουν Σιατιστινούς και επισκέπτες στο γλέντι. Ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου, οι καβαλάρηδες ξεκινούν το πρωί για να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας στο ομώνυμο Μοναστήρι που βρίσκεται στο Μικρόκαστρο. Το μεσημέρι οι παρέες των καβαλάρηδων με τα στολισμένα άλογα μπαίνουν επιβλητικά στη Σιάτιστα και στην πλατεία της Χώρας όπου τους επισκέπτονται οι τοπικές αρχές και κόσμος. Το γλέντι συνεχίζεται στις πλατείες της Χώρας και της Γεράνειας, στην πλατεία του Δημαρχείου, αλλά και στις γειτονιές της Σιάτιστας μέχρι αργά το βράδυ.

Στα Γρεβενά
Επίσης στη Δυτική Μακεδονία, και πιο συγκεκριμένα στην περιοχή των Γρεβενών, λαμπρή είναι η γιορτή του Δεκαπενταύγουστου, όπου οι κάτοικοι κυρίως των ορεινών χωριών, την αποκαλούν «Πάσχα του Καλοκαιριού». Γρεβενιώτες από κάθε γωνιά της γης… μαζεύονται και ξεκινούν ένα ατελείωτο γλέντι που ενώνει συγγενείς και φίλους. Χωριά που το χειμώνα κατοικούνται από 100 – 200 κατοίκους, την εποχή του Δεκαπενταύγουστου «ζωντανεύουν» και φτάνουν έως δυο και τρεις χιλιάδες πιστούς. Το επίκεντρο της γιορτής βρίσκεται στο ψηλότερο χωριό της Ελλάδας, την πολυτραγουδισμένη Σαμαρίνα. Χιλιάδες προσκυνητές καταφθάνουν στη Μεγάλη Παναγιά για να γιορτάσουν και να διασκεδάσουν σε ένα γλέντι που κρατάει τρεις ολόκληρες ημέρες. Το ίδιο σκηνικό επικρατεί και στη γειτονική Αβδέλλα όπου για πέντε ημέρες η πλατεία του χωριού σφύζει από ζωή, μουσική, χορούς και τραγούδια.

Στον Έβρο (Φέρες) η Παναγία Κοσμοσωτήρα

Στις Φέρες του Έβρου το απόγευμα του Δεκαπενταύγουστου με επίκεντρο την εκκλησία της Παναγίας της Κοσμοσώτηρας τελείται μέγας πανηγυρικός εσπερινός. Από το ναό ξεκινά η λιτανεία της ιερής εικόνας ενώ οι γιορταστικές εκδηλώσεις ξεπερνούν το στοιχείο της θρησκευτικής κατάνυξης και απογειώνονται με πανηγύρι και τη διασκέδαση.

Στην Καβάλα (Θάσος) η Παναγία Θάσου
Πατάτες, ρύζι, μοσχάρι και στιφάδο περιλαμβάνει το γεύμα που παρατίθεται στο μεγάλο τραπέζι στο οποίο συμμετέχουν όλοι οι πιστοί που έχουν συγκεντρωθεί στον ιερό ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου, στην Παναγία της Θάσου, στο χωριό που πήρε το όνομά του από τη Θεοτόκο. Μετά τη λιτάνευση της εικόνας, που συνοδεύεται από πολυμελή μπάντα, όλοι μαζεύονται στο προαύλιο της εκκλησίας με σκοπό να… φουντώσει το γλέντι, με χορούς από όλη την Ελλάδα, μεζέδες και άφθονο κρασί.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *