Σε μια κίνηση που κλιμακώνει σημαντικά τις διεθνείς εμπορικές εντάσεις ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε χθες, Σάββατο, την επιβολή δασμών 30% σε όλες τις εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση από την 1η Αυγούστου. Το νέο αυτό κύμα δασμών έρχεται λίγες ημέρες αφότου ο Τραμπ επέβαλε σειρά επιπλέον μέτρων κατά άλλων χωρών, μεταξύ των οποίων η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, ο Καναδάς και η Βραζιλία, καθώς και έναν επιβλητικό δασμό 50% στον εισαγόμενο χαλκό.
Οι τομείς που επηρεάζονται στην Ε.Ε. από την επιβολή των δασμών
Η απόφαση για τους δασμούς κατά της Ε.Ε. θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, δεδομένου ότι η Ένωση αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό και επενδυτικό εταίρο των ΗΠΑ. Οι Βρυξέλλες είχαν επενδύσει πολιτικά και διπλωματικά στη σύναψη μιας ευρύτερης εμπορικής συμφωνίας που θα προέβλεπε την αμοιβαία κατάργηση των δασμών σε βιομηχανικά προϊόντα, ωστόσο οι μήνες σκληρών και συχνά αδιέξοδων διαπραγματεύσεων με την Ουάσιγκτον δεν απέδωσαν καρπούς. Η επιβολή δασμών 30% αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τις εξαγωγές της Ευρώπης προς τις ΗΠΑ σε κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, τα μηχανήματα, τα φαρμακευτικά προϊόντα και τα αγροτικά αγαθά. Ειδικά για τη Γερμανία και τις μεγάλες πολυεθνικές, η επιβάρυνση αυτή αποτελεί σοβαρή απειλή για τη βιωσιμότητα μεγάλου μέρους των εξαγωγικών δραστηριοτήτων τους.
Oι επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία
Αν και η χώρα μας δεν βρίσκεται στο επίκεντρο των εμπορικών ροών ΗΠΑ–Ε.Ε. οι επιπτώσεις για την ελληνική οικονομία δεν μπορούν να αγνοηθούν. Σε απόλυτους αριθμούς η Ελλάδα δεν ανήκει στους κορυφαίους εξαγωγείς προς τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2023, οι ελληνικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ ανήλθαν σε σχεδόν 2,5 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας σε περίπου 4% των συνολικών εξαγωγών της χώρας. Ωστόσο, η σημασία της αμερικανικής αγοράς για ορισμένους παραδοσιακά εξαγωγικούς τομείς είναι ιδιαίτερη. Ανάμεσά τους είναι τα:
-Αγροδιατροφικά προϊόντα, όπως η φέτα, το ελαιόλαδο, τα κρασιά και τα τυποποιημένα τρόφιμα.
-Φαρμακευτικά προϊόντα και σκευάσματα υψηλής τεχνολογίας.
-Μεταλλικά προϊόντα, όπως αλουμίνιο και κράματα.
Η επιβολή δασμών 30% σε αυτές τις κατηγορίες αναμένεται να καταστήσει τα ελληνικά προϊόντα ακριβότερα και λιγότερο ανταγωνιστικά για τον Αμερικανό καταναλωτή ή χονδρέμπορο.
Πρόβλημα από τις έμμεσες επιπτώσεις
Εκτός από τις άμεσες επιβαρύνσεις, οι ελληνικές επιχειρήσεις βρίσκονται εκτεθειμένες σε δευτερογενείς επιπτώσεις μέσω της συμμετοχής τους σε ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας. Μεγαλύτερη είναι η «ζημιά» που θα κάνουν οι δασμοί στις άλλες ευρωπαϊκές οικονομίας που συναλλάσσονται στενότερα με τις ΗΠΑ, και οι οποίες αποτελούν το άμεσο οικονομικό περιβάλλον της Ελλάδας, και αγορές που απορροφούν τα προϊόντά της. Για παράδειγμα, πιθανές υφεσιακές πιέσεις στη Γερμανία σημαίνουν πως θα μειωθεί η ζήτηση για ελληνικά προϊόντα, επιδεινώνοντας το εμπορικό ισοζύγιο και τη δημοσιονομική μας κατάσταση.
Αντιδράσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση
Την ετοιμότητα της Ε.Ε. να συνεχίσει να εργάζεται για μια συμφωνία ως την 1η Αυγούστου, αλλά ταυτόχρονα και για την υιοθέτηση αναλογικών αντίμετρων εάν χρειαστεί, επισημαίνει σε δήλωσή της η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου Ντ. Τραμπ για επιβολή δασμών 30% στις εξαγωγές της Ε.Ε. «Παραμένουμε έτοιμοι να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για μια συμφωνία έως την 1η Αυγούστου. Ταυτόχρονα, θα λάβουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία των συμφερόντων της Ε.Ε. συμπεριλαμβανομένης της υιοθέτησης αναλογικών αντιμέτρων, εάν χρειαστεί. Εν τω μεταξύ, συνεχίζουμε να εμβαθύνουμε τις παγκόσμιες συνεργασίες μας, βασισμένες σταθερά στις αρχές του διεθνούς εμπορίου που βασίζεται σε κανόνες», ανέφερε μεταξύ άλλων η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα στο μήνυμά του στο «Χ» για τους εμπορικούς δασμούς δηλώνει τη στήριξή του στην Ούρσουλα Φον ντερ Λάϊεν και «τις προσπάθειες της Κομισιόν για την επίτευξη μιας δίκαιης συμφωνίας με τις ΗΠΑ».
Ο Ολλανδός πρωθυπουργός Ντικ Σχόοφ
«Η ανακοίνωση των ΗΠΑ για την επιβολή δασμού 30% στις εισαγωγές ευρωπαϊκών προϊόντων από την 1η Αυγούστου είναι ανησυχητική και όχι ο τρόπος για να βαδίσουμε μπροστά», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης “Χ” ο Ολλανδός πρωθυπουργός Ντικ Σχόοφ. «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να υπολογίζει στην πλήρη υποστήριξή μας. Καθώς η Ε.Ε. πρέπει να παραμείνει ενωμένη και αποφασιστική για την επίτευξη ενός αποτελέσματος με τις ΗΠΑ, το οποίο θα είναι αμοιβαία ωφέλιμο», πρόσθεσε στην ανάρτησή του.
Η Γερμανία
Η βιομηχανική ένωση BDI στη Γερμανία κάλεσε για την ανάγκη επείγουσας διεξαγωγής συνομιλιών με στόχο την εκτόνωση ενός κλιμακούμενου εμπορικού πολέμου, μετά από την απειλή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή δασμού εισαγωγής 30% στα προϊόντα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Η ανακοίνωση του προέδρου Τραμπ είναι ένα σημάδι κινδύνου για τις δύο ακτές του Ατλαντικού», δήλωσε ο Βόλφγκανγκ Νιέντερμαρκ, μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της BDI.
Thesseconomy Οικονομία – Επιχειρείν