Ξεφεύγει από το tempo adagio η ελληνική οικονομία, αλλά οι επενδύσεις παγίων...

Ξεφεύγει από το tempo adagio η ελληνική οικονομία, αλλά οι επενδύσεις παγίων δεν αποτελούν το «πρώτο βιολί» – Η ανάλυση της Eurobank

302
SHARE

Την Τρίτη 4 Δεκεμβρίου 2018 η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) δημοσίευσε τους τριμηνιαίους εθνικούς λογαριασμούς για το 3ο τρίμηνο 2018. Η επόμενη δημοσίευση, δηλαδή των στοιχείων του 4ου τριμήνου 2018, είναι προγραμματισμένη για τις 7 Μαρτίου 2019.Την ίδια μέρα θα γνωρίζουμε και την 1η εκτίμηση της ΕΛΣΤΑΤ για τον πραγματικό και τον ονομαστικό ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης του έτους 2018.

Ποιο ήταν το επίπεδο του πραγματικού ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης στην Ελλάδα το 3ο τρίμηνο 2018; Υπό το πρίσμα της προσέγγισης της δαπάνης, ποια ήταν η συνεισφορά των επί μέρους συνιστωσών της ζήτησης στην ετήσια και στην τριμηνιαία μεταβολή του πραγματικού ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) το 3ο τρίμηνο 2018; Υπό το πρίσμα της προσέγγισης της παραγωγής, ποια ήταν η συνεισφορά των επί μέρους κατηγοριών οικονομικών δραστηριοτήτων στον πραγματικό ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης του 3ου τριμήνου 2018; Σε σύγκριση με το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 28 κρατών μελών και της Ευρωζώνης η ελληνική οικονομία μεγεθύνθηκε με πιο γρήγορους ή με πιο αργούς ρυθμούς το 3ο τρίμηνο 2018; Ποια ήταν η συμβολή της παραγωγικότητας της εργασίας και της απασχόλησης στην ετήσια μεταβολή του πραγματικού ΑΕΠ το 3ο τρίμηνο 2018; Στο τρέχον τεύχος του δελτίου 7ημέρες ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ της Eurobank που υπογράφεται από τον οικονομικό αναλυτή Στυλιανό Γ. Γώγο δίνονται απαντήσεις στα προαναφερθέντα ερωτήματα.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στην οικονομική ανάλυση της Eurobank, σύμφωνα με τις εποχικά διορθωμένες χρονολογικές σειρές των τριμηνιαίων εθνικών λογαριασμών, το επίπεδο του ονομαστικού ΑΕΠ στην Ελλάδα το 3ο τρίμηνο 2018 ανήλθε στα 46,5 δισ. ευρώ. Συνεπώς, το σύνολο της αξίας – σε τρέχουσες τιμές – των τελικών αγαθών και υπηρεσιών που παρήχθησαν στην ελληνική οικονομία το διάστημα Ιουλίου – Σεπτεμβρίου 2018 ήταν ίσο με το προαναφερθέν ποσό.Η ιδιωτική κατανάλωση, η δημόσια κατανάλωση, ο ακαθάριστος σχηματισμός πάγιου κεφαλαίου και η μεταβολή των αποθεμάτων ανήλθαν στα €31,5, €8,8, €6,0 και €1,3 δις αντίστοιχα. Το άθροισμα των τεσσάρων προαναφερθέντων μεταβλητών (€47,7 δις) αποτελεί την εγχώρια δαπάνη για αγαθά και υπηρεσίες. Αφαιρώντας από αυτό το μέγεθος τη συνιστώσα των εισαγωγών (€18,4 δις εκ των οποίων τα €15,2 δις ήταν αγαθά και τα €3,2 δις ήταν υπηρεσίες) οδηγούμαστε σε ένα ποσό ίσο με €29,2 δις. Το τελευταίο ισοδυναμεί με την εγχώρια δαπάνη για εγχώρια αγαθά και υπηρεσίες. Τέλος, προσθέτοντας στο προαναφερθέν μέγεθος τη συνιστώσα των εξαγωγών (€17,2 δις εκ των οποίων τα €9,4 δις ήταν αγαθά και τα €7,8 δις ήταν υπηρεσίες) καταλήγουμε στη συνολική δαπάνη για εγχώρια αγαθά και υπηρεσίες (€46,5 δις), δηλαδή στην αξία του ΑΕΠ.
Ως γνωστόν, τα παραπάνω στοιχεία αποτυπώνουν το μέγεθος της αθροιστικής εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα – όπως αυτή καταγράφεται στην αξία του ονομαστικού ΑΕΠ – το 3ο τρίμηνο 2018. Ωστόσο, πέραν του επιπέδου και της συνθέσεως της πίτας, ένα εξίσου σημαντικό μέγεθος, το οποίο και χρήζει ιδιαίτερης προσοχής, παρακολούθησης και ανάλυσης, είναι ο ετήσιος και ο τριμηνιαίος ρυθμός μεταβολής της.
Η ετήσια ποσοστιαία μεταβολή του πραγματικού ΑΕΠ στην Ελλάδα το 3ο τρίμηνο 2018 διαμορφώθηκε στο 2,2% (2,7% ή €1.226,2 εκατ. σε ονομαστικούς όρους) παρουσιάζοντας επιτάχυνση της τάξης των 0,5 ποσοστιαίων μονάδων (ΠΜ) σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο. Παρόμοιο ποιοτικό αποτέλεσμα καταγράφηκε και στον πραγματικό τριμηνιαίο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης ο οποίος ενισχύθηκε στο 1,0% (1,2% ή €560,8 εκατ. σε ονομαστικούς όρους) από 0,4% το 2ο τρίμηνο 2018. Σημειώνουμε ότι σε όρους τριμηνιαίας μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ, το 3ο τρίμηνο 2018 ήταν το 9ο στη σειρά με θετικό πρόσημο, ενώ σε όρους ετήσιας μεταβολής ήταν το 6ο στη σειρά με θετικό πραγματικό ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης».

Η συνεισφορά των επί μέρους συνιστωσών της ζήτησης
Υπό το πρίσμα της προσέγγισης της δαπάνης, «η ετήσια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στην Ελλάδα το 3ο τρίμηνο 2018 προήλθε από τις συνιστώσες της μεταβολής των αποθεμάτων, των εξαγωγών και της ιδιωτικής κατανάλωσης. Πιο συγκεκριμένα, ο πραγματικός ετήσιος ρυθμός μεταβολής των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών διαμορφώθηκε στο 7,6% (12,9% ή €1.968,2 εκατ. σε ονομαστικούς όρους), με τη συνεισφορά της κατηγορίας των αγαθών να είναι ελαφρώς υψηλότερη από την αντίστοιχη των υπηρεσιών. Η πραγματική ιδιωτική κατανάλωση ενισχύθηκε σε ετήσια βάση κατά 0,7% (1,5% ή €474,0 εκατ. σε ονομαστικούς όρους) ενώ η μεταβολή των αποθεμάτων είχε υψηλή θετική επίδραση στον ετήσιο πραγματικό ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης του 3ου τριμήνου (σε ονομαστικούς όρους η μεταβολή των αποθεμάτων διαμορφώθηκε στα €1.321,1 εκατ. το 3ο τρίμηνο 2018 από -€2.276,5 εκατ. το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους. Ως εκ τούτου, η ετήσια μεταβολή της μεταβολής των αποθεμάτων ανήλθε στα €3.597,6 εκατ.).
Σε ότι αφορά τις συνιστώσες της ζήτησης που είχαν αρνητική συνεισφορά στον ετήσιο πραγματικό ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης το 3ο τρίμηνο 2018 τα σχετικά στοιχεία είχαν ως εξής: πτωτικά κινήθηκαν σε ετήσια βάση η δημόσια κατανάλωση και ο ακαθάριστος σχηματισμός πάγιου κεφαλαίου. Ο πραγματικός ετήσιος ρυθμός μεταβολής της πρώτης μεταβλητής διαμορφώθηκε στο -4,1% (-1,5% ή -€131,4 εκατ. σε ονομαστικούς όρους) και της δεύτερης στο -23,2% (-14,2% ή -997,4 εκατ. σε ονομαστικούς όρους).
Τέλος, οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών μέσω της πραγματικής ετήσιας αύξησής τους κατά 15,0% (25,0% ή 3.684,8 σε ονομαστικούς όρους) – προερχόμενη κυρίως από την κατηγορία των αγαθών – είχαν αρνητική συνεισφορά στον πραγματικό ετήσιο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης του 3ου τριμήνου 2018.
Βάσει των παραπάνω στοιχείων, η εγχώρια ζήτηση – μέσω της μεταβολής των αποθεμάτων και της ιδιωτικής κατανάλωσης – είχε θετική συνεισφορά στον πραγματικό και τον ονομαστικό ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης του 3ου τριμήνου 2018. Το αντίστοιχο μέγεθος των καθαρών εξαγωγών – μέσω της συνιστώσας των αγαθών – είχε αρνητικό πρόσημο (η αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου των αγαθών υπεραντιστάθμισε την αύξηση του πλεονάσματος του ισοζυγίου των αγαθών)».

Σύμφωνα με την ανάλυση της Eurobank, «η τριμηνιαία αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στην Ελλάδα το 3ο τρίμηνο 2018 προήλθε από τις συνιστώσες της μεταβολής των αποθεμάτων, των εξαγωγών και της δημόσιας κατανάλωσης. Ο πραγματικός τριμηνιαίος ρυθμός μεταβολής των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών διαμορφώθηκε στο 2,8% (3,9% ή €644,5 εκατ. σε ονομαστικούς όρους) με την κατηγορία των υπηρεσιών, π.χ. υπηρεσίες τουρισμού και μεταφορών, να αποσπά τη μερίδα του λέοντος. Το αντίστοιχο μέγεθος για τη δημόσια κατανάλωσηήταν 2,4% (0,1% ή €5,0 εκατ. σε ονομαστικούς όρους). Τέλος, η τριμηνιαία μεταβολή της μεταβολής των αποθεμάτων ανήλθε στα €1.258,6 εκατ.
Αρνητική συνεισφορά στον τριμηνιαίο πραγματικό ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης του 3ου τριμήνου 2018 είχαν οι εισαγωγές ο ακαθάριστος σχηματισμός πάγιου κεφαλαίου και η ιδιωτική κατανάλωση. Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών κατέγραψαν πραγματική ετήσια αύξηση της τάξης του 7,5% (10,9% ή €1.811,5 εκατ. σε ονομαστικούς όρους) με την κατηγορία των αγαθών να έχει μακράν την υψηλότερη συνεισφορά. Ο ακαθάριστος σχηματισμός πάγιου κεφαλαίου κινήθηκε πτωτικά με τον πραγματικό τριμηνιαίο ρυθμό μεταβολής του να διαμορφώνεται στο -14,5%, ενώ η πραγματική ιδιωτική κατανάλωση σημείωσε οριακή τριμηνιαία μείωση της τάξης του -0,1%. Σε ονομαστικούς όρους ωστόσο, δηλαδή σε τρέχουσες τιμές, οι δύο τελευταίες μεταβλητές είχαν θετική επίδραση στον ονομαστικό τριμηνιαίο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης παρουσιάζοντας τριμηνιαία ενίσχυση της τάξης του 6,3% (€355,0 εκατ.) και 0,3% (€109,1 εκατ.) αντίστοιχα».

Η συνεισφορά των τομέων οικονομικών δραστηριοτήτων στο ΑΕΠ
Όπως, μεταξύ άλλων, αναφέρεται στην ανάλυση της Eurobank «ο κλάδος του χονδρικού και λιανικού εμπορίου, των επισκευών οχημάτων και μοτοσικλετών, της μεταφοράς και αποθήκευσης και των υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης είχε την υψηλότερη θετική συνεισφορά στον πραγματικό ετήσιο ρυθμό μεταβολής της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας που παρήχθη στην ελληνική οικονομία το 3ο τρίμηνο 2018. Ακολούθησαν οι κλάδοι, 1ον των επαγγελματικών, επιστημονικών και τεχνικών δραστηριοτήτων και των διοικητικών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων, 2ον της γεωργίας, δασοκομίας και αλιείας, 3ον της βιομηχανίας (πλην κατασκευών) και 4ον της ενημέρωσης και επικοινωνίας με πραγματική ετήσια αύξηση της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας τους κατά 8,3%, 3,2%, 0,8% και 0,7% αντίστοιχα. Τέλος, οι κλάδοι που είχαν αρνητική συνεισφορά στον πραγματικό ετήσιο ρυθμό μεταβολής της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας στην ελληνική οικονομίας το 3ο τρίμηνο 2018 ήταν οι εξής: 1ον ο κλάδος των χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών δραστηριοτήτων και 2ον ο κλάδος των τεχνών διασκέδασης, ψυχαγωγίας, επισκευών ειδών νοικοκυριού και άλλων υπηρεσιών. Στον μεν πρώτο η πραγματική ακαθάριστη προστιθέμενη αξία συρρικνώθηκε σε ετήσια βάση κατά -10,0% στον δε δεύτερο κατά -3,1%.
Σε σύγκριση με το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 28 κρατών μελών (ΕΕ-28) και της Ευρωζώνης η ελληνική οικονομία μεγεθύνθηκε με πιο γρήγορους ή με πιο αργούς ρυθμούς το 3ο τρίμηνο 2018;
Η ελληνική οικονομία το 3ο τρίμηνο 2018 έτρεξε – σε όρους ετήσιας ποσοστιαίας μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ – με πιο γρήγορους ρυθμούς σε σύγκριση με το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 28 κρατών μελών (ΕΕ-28) και της Ευρωζώνης. Πιο αναλυτικά, η θετική απόκλιση ανάμεσα στον ετήσιο πραγματικό ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης της Ελλάδος και της ΕΕ-28 διαμορφώθηκε στις 0,4 ποσοστιαίες μονάδες (2,2% vs 1.8%).Η αντίστοιχη απόκλιση σε σύγκριση με την Ευρωζώνη ανήλθε στις 0,8 ποσοστιαίες μονάδες (2,2% vs 1.6%). Πρωταθλήτρια της ανάπτυξης του 3ου τριμήνου 2018 αναδείχτηκε η χώρα της Μάλτας με 7,9% (6,3% για το σύνολο της περιόδου Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2018) και ακολούθησαν η Πολωνία με 5,7% (5,3%), η Λετονία με 5,3% (4,9%), η Ουγγαρία με 5,2% (4,9%), η Σλοβενία με 5,0% (4,9%), η Ρουμανία με 4,1% (4,2%), η Εσθονία με 3,9% (3,7%), η Κύπρος με 3,7% (3,9%), η Βουλγαρία με 3,1% (3,3%), η Λιθουανία με 2,9% (3,4%), η Κροατία με 2,7% (2,7%), η Ισπανία με 2,5% (2,6%), η Φινλανδία με 2,5% (2,4%), η Τσεχία με 2,4% (3,0%), η Αυστρία με 2,4% (2,8%), η Ολλανδία με 2,3% (2,8%), η Ελλάδα με 2,2% (2,1%), η Πορτογαλία με 2,1% (2,2%), η Δανία με 2,0% (0,4%), η Σουηδία με 1,7% (2,5%), το Βέλγιο με 1,6% (1,5%), το Ηνωμένο Βασίλειο με 1,5% (1,3%), η Γαλλία με 1,4% (1,7%), η Γερμανία με 1,2% (1,7%) και η Ιταλία με 0,7% (1,1%).
Ένα ενδιαφέρον ποιοτικό στοιχείο που αποτυπώνεται ξεκάθαρα στο Σχήμα 2 είναι ότι στο διάστημα Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2018 ο πραγματικός ετήσιος ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 28 κρατών μελών (ΕΕ-28) παρουσίασε επιβράδυνση σε σύγκριση με το 2017. Μόλις 4 χώρες (Πολωνία, Λετονία, Ουγγαρία και Ελλάδα) εμφάνισαν επιτάχυνση ενώ όλες οι υπόλοιπες – με εξαίρεση τη Σλοβενία – παρουσίασαν επιβράδυνση».

Η συμβολή της παραγωγικότητας της εργασίας και της απασχόλησης στο ΑΕΠ
Χρησιμοποιώντας τις μη εποχικά διορθωμένες χρονολογικές σειρές – βάσει των οποίων ο πραγματικός ετήσιος ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης στην Ελλάδα το 3ο τρίμηνο 2018 ήταν 2,4% – η συμβολή της παραγωγικότητας της εργασίας, των ωρών εργασίας ανά απασχολούμενο και της απασχόλησης στην ετήσια μεταβολή του πραγματικού ΑΕΠ το 3ο τρίμηνο 2018 διαμορφώθηκε στις 0,5, 0,5 και 1,4 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα.
Εν κατακλείδι, προστίθεται στην ανάλυση της Eurobank, «η ελληνική οικονομία το 3ο τρίμηνο 2018 συμπλήρωσε 9 συνεχή τρίμηνα με θετικούς πραγματικούς τριμηνιαίους ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης (6 συνεχή σε όρους ετήσιας μεταβολής). Επιπρόσθετα, η μακροοικονομική της επίδοση – όπως αυτή αποτυπώνεται στον ετήσιο ρυθμό μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ – στα 3 πρώτα τρίμηνα του 2018 παρουσιάζει επιτάχυνση σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Τα παραπάνω ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία δείχνουν ότι η ελληνική οικονομία σταδιακά ξεφεύγει από το tempo adagio των προηγούμενων ετών. Το αρνητικό στοιχείο είναι ότι οι επενδύσεις παγίων δεν αποτελούν το ‘πρώτο βιολί’. Το τελευταίο χαρακτηριστικό χρήζει ιδιαίτερης προσοχής, καθώς η αύξηση των επενδύσεων παγίων, παράλληλα με τη συνέχιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την εμπέδωση κλίματος αξιοπιστίας για την ασκούμενη οικονομική πολιτική, αποτελεί σημαντική συνθήκη για την είσοδο της οικονομίας σε ένα πιο απότομο αλλά και βιώσιμο μονοπάτι οικονομικής μεγέθυνσης».

LEAVE A REPLY