ΑΠΘ: Δημιουργεί το πρώτο εθνικό σύστημα δορυφορικής παρακολούθησης των δασών – Ένα «μάτι» στο διάστημα για τα ελληνικά δάση

Την πρώτη ολοκληρωμένη επιχειρησιακή εφαρμογή για την παρακολούθηση των δασικών οικοσυστημάτων σε εθνικό επίπεδο δημιούργησε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου SAT4FOREST- Forest Monitoring Service με συντονιστή το ΑΠΘ αξιοποιήθηκαν σύγχρονες τεχνολογίες δορυφορικής παρατήρησης της Γης με δεδομένα υψηλής ευκρίνειας.

Η χαρτογράφηση των δασών
Στο πλαίσιο του SAT4FOREST αναπτύχθηκαν δύο βασικές υπηρεσίες: η χαρτογράφηση των τύπων δασών και της δασικής καύσιμης ύλης και η παρακολούθηση των δασικών οικοσυστημάτων και των περιοχών του δικτύου Natura 2000. Ελληνικοί δορυφόροι θα… βλέπουν συνεχώς τα δάση και τα δεδομένα τους θα χρησιμοποιούνται για τη χαρτογράφηση της καύσιμης ύλης αλλά και γενικότερα, για την παρακολούθηση των δασικών οικοσυστημάτων. Για την υλοποίησή τους αξιοποιούνται πολυφασματικά, υπερφασματικά και ραντάρ (SAR) δορυφορικά δεδομένα υψηλής χωρικής και χρονικής ανάλυσης. Παράλληλα εντοπίζονται κίνδυνοι που επηρεάζουν τα δασικά οικοσυστήματα και τις προστατευόμενες περιοχές. Τα αποτελέσματα του έργου αναμένεται να συμβάλουν ουσιαστικά στην κατανόηση της κατάστασης των φυσικών πόρων, στην εκτίμηση περιβαλλοντικών κινδύνων και στον σχεδιασμό αποτελεσματικών πολιτικών διαχείρισης.

Το έργο
Το έργο SAT4FOREST υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος μικροδορυφόρων του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2024 και ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2026. Εντάσσεται στην εθνική πρωτοβουλία για την ανάπτυξη του ελληνικού προγράμματος μικροδορυφόρων και υλοποιείται με τη συμβολή του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Επιστημονικός υπεύθυνος του έργου είναι ο διευθυντής του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, καθηγητής του τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Ιωάννης Γήτας. Τα παραγόμενα δεδομένα και προϊόντα απευθύνονται στην Κεντρική Δασική Υπηρεσία, στις διευθύνσεις Δασών και στα δασαρχεία της χώρας, στα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, καθώς και σε ερευνητικά ινστιτούτα, πανεπιστήμια και κάθε φορέα, δημόσιο και ιδιωτικό, ο οποίος δημιουργεί παράγωγα προϊόντα (π.χ. χάρτες κινδύνου, προσομοίωση εξάπλωσης πυρκαγιάς κ.ά.).