Β. Ελλάδα: Τα έθιμα ανήμερα των Χριστουγέννων – Με παραδοσιακές λιχουδιές και άλλα έθιμα γιορτάζεται η Γέννηση του Χριστού

Χριστούγεννα σήμερα, 25 Δεκεμβρίου 2025, και όπως κάθε χρόνο μαζί με τις ευχές αναβιώνουν ήθη και έθιμα των οποίων οι ρίζες χάνονται στα βάθη των χρόνων. Στη Βόρεια Ελλάδα και στη Θεσσαλία ανήμερα των Χριστουγέννων μικροί και μεγάλοι τηρούν τα έθιμα που τους άφησαν ως παρακαταθήκη οι παλιότεροι.

Ανήμερα των Χριστουγέννων στη Θεσσαλία
Σε περιοχές της Θεσσαλίας όταν τα κορίτσια επιστρέφουν το πρωί από την εκκλησία, ανήμερα των Χριστουγέννων, βάζουν δίπλα στο τζάκι κλαδιά κέδρου, ενώ τα αγόρια βάζουν από αγριοκερασιά. Τα λυγερά αυτά κλαδιά αντιπροσωπεύουν τις επιθυμίες τους για μια όμορφη ζωή. Όποιο κλωνάρι καεί πρώτο αυτό είναι καλό σημάδι γιατί αυτός ο νέος ή η νέα θα παντρευτεί πρώτα.

Το «τάισμα της βρύσης»
Οι κοπέλες στη Θεσσαλία τα χαράματα των Χριστουγέννων πηγαίνουν στην πιο κοντινή βρύση «για να κλέψουν το άκραντο νερό», δηλαδή αμίλητο, γιατί δε βγάζουν λέξη σ’ όλη τη διαδρομή. Αλείφουν τις βρύσες του χωριού με βούτυρο και μέλι, με την ευχή όπως «τρέχει το νερό να τρέχει και η προκοπή στο σπίτι τον καινούργιο χρόνο και γλυκιά να είναι και η ζωή τους». Όποια θα πήγαινε πρώτη στη βρύση αυτή θα ήταν και η πιο τυχερή ολόκληρο το χρόνο. Έπειτα ρίχνουν στη στάμνα ένα βατόφυλλο και τρία χαλίκια, «κλέβουν νερό» και γυρίζουν στα σπίτια τους πάλι αμίλητες μέχρι να πιούνε όλοι από το άκραντο νερό. Με το ίδιο νερό ραντίζουν και τις τέσσερις γωνίες του σπιτιού, ενώ σκορπούν στο σπίτι και τα τρία χαλίκια. Σε άλλες περιοχές το έθιμο αυτό αναβιώνει την Πρωτοχρονιά.

Χριστουγεννιάτικες γαστρονομικές παραδόσεις
Στη Βόρεια Ελλάδα το χριστουγεννιάτικο τραπέζι γεμίζει με νόστιμα εδέσματα, αλμυρά και γλυκά. Ανήμερα των Χριστουγέννων, μετά τη Θεία Λειτουργία, οι οικογένειες μαζεύονται γύρω από το γιορτινό τραπέζι. Το χοιρινό κρέας κυριαρχεί, είτε ως τηγανιά είτε σε μορφή καβουρμά, πηχτής ή λουκάνικου. Στη Μακεδονία συνηθίζεται να σερβίρεται χοιρινό με λάδι και λεμόνι, πίτες με κιμά και μπουγάτσα, γλυκιά και αλμυρή. Στη Θράκη τα κρεατικά και τα όσπρια είναι τα κύρια πιάτα, ενώ συχνά σερβίρεται και η χωριάτικη πίτα με φέτα ή κατσικίσιο τυρί. Στη Φλώρινα το κοτόπουλο με κάστανα είναι το παραδοσιακό έδεσμα των Χριστουγέννων, ενώ σε αρκετές περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας υπάρχει το έθιμο να μαγειρεύονται μακαρόνια με κιμά και σάλτσα.