Thesseconomy Οικονομία – Επιχειρείν
Με την απόφαση 699/2026, το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) έκρινε συνταγματική τη διάταξη του νόμου 4387/2016, γνωστού ως νόμου Κατρούγκαλου, σύμφωνα με την οποία σε περιπτώσεις σώρευσης συντάξεων —όπως σύνταξη χηρείας και προσωπική σύνταξη— καταβάλλεται μόνο μία εθνική σύνταξη. Παράλληλα, το ανώτατο δικαστήριο ακύρωσε βασικό σημείο της εγκυκλίου Τσακλόγλου του 2021, η οποία προέβλεπε ότι όσοι είχαν ήδη λάβει διπλή εθνική σύνταξη δεν θα υποχρεώνονταν να επιστρέψουν ποσά, ενώ τα επιπλέον χρήματα θα καταγράφονταν ως «προσωπική διαφορά».
Τι σημαίνει η επίμαχη διάταξη
Εάν εφαρμοστεί «κατά γράμμα» η επίμαχη διάταξη, όπως ορίζει πλέον και το ΣτΕ, θα πρέπει στο εξής οι δικαιούχοι που λαμβάνουν περισσότερες από μία συντάξεις, να περιοριστούν σε μόνο μία εθνική σύνταξη. Αυτό σημαίνει ότι όσοι θα λαμβάνουν συντάξεις χηρείας θα εισπράττουν εθνική σύνταξη από τη δική τους, που είναι η πρώτη σύνταξη και μόνο το ανταποδοτικό τμήμα που θα τους αναλογεί, από τη δεύτερη, λόγω θανάτου του ή της συζύγου.Το ΣτΕ έκρινε ότι η συγκεκριμένη εγκύκλιος εισήγαγε νέα ρύθμιση χωρίς την απαραίτητη νομοθετική εξουσιοδότηση και χωρίς δημοσίευση σε ΦΕΚ.
Ανησυχία στους συνταξιούχους χηρείας
Η μείωση, σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, αφορά το συνολικό άθροισμα των εθνικών συντάξεων όταν αυτό υπερβαίνει το θεσμοθετημένο όριο των 384 ευρώ και δεν στρέφεται αποκλειστικά κατά της σύνταξης λόγω θανάτου. Η απόφαση δημιούργησε αναστάτωση και ανησυχία σε χιλιάδες δικαιούχους, καθώς άνοιξε η συζήτηση για πιθανές αναδρομικές απαιτήσεις ή περικοπές στις συντάξεις χηρείας. Κύκλοι του υπουργείου Εργασίας διαβεβαιώνουν ότι δεν εξετάζεται μείωση στις ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις και ότι αναζητείται λύση που θα περιορίζει τις αδικίες μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.
Το σκεπτικό της απόφασης
Η υπόθεση εξετάστηκε από το επταμελές Α’ Τμήμα του ΣτΕ και αφορούσε την εγκύκλιο του πρώην υφυπουργού Κοινωνικών Ασφαλίσεων Πάνου Τσακλόγλου για την εθνική σύνταξη, τα κατώτατα όρια σε περίπτωση σώρευσης και τις συντάξεις χηρείας μετά την πρώτη τριετία. Το δικαστήριο απέρριψε τα επιχειρήματα των συνταξιούχων ότι η σύνταξη λόγω θανάτου πρέπει να αντιμετωπίζεται διαφορετικά. Αντίθετα, έκρινε ότι «η σύνταξη χηρείας αποτελεί αυτοτελές δικαίωμα, το οποίο ασκείται ιδίω δικαίω και επομένως υπάγεται στους ίδιους περιορισμούς με τα υπόλοιπα συνταξιοδοτικά δικαιώματα».
